Ngày 18-8, Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), tổ chức hội thảo trực tiếp kết hợp trực tuyến về phát triển kinh doanh xuất nhập khẩu với thị trường Hoa Kỳ với chủ đề: “Nắm bắt cơ hội – Tuân thủ quy định – Thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững”. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư – Thương mại và Du lịch thành phố Cần Thơ tham dự với hình thức trực tuyến.
Quang cảnh buổi hội thảo. Ảnh chụp màn hình
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại nhấn mạnh, Hoa Kỳ là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu của Việt Nam, có quy mô lớn, sức mua cao, hệ thống phân phối đa dạng và nhu cầu phong phú. Song, đây là thị trường cạnh tranh cao, yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn, môi trường, lao động và sở hữu trí tuệ.
Theo ông Lê Hoàng Tài, doanh nghiệp Việt Nam cần phải nâng giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường nhập khẩu máy móc, công nghệ, nguyên liệu, sản phẩm, dịch vụ từ Hoa Kỳ. Ông Tài nhấn mạnh: “Tuân thủ quy định phải được xác định là một yếu tố cốt lõi của năng lực cạnh tranh”.
Cùng với hoạt động xuất khẩu, việc tăng cường nhập khẩu máy móc, công nghệ nguồn từ Hoa Kỳ là giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực sản xuất trong nước và hướng tới cán cân thương mại hài hòa, bền vững.
Theo số liệu từ ông Đỗ Ngọc Hưng, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, năm 2026 đánh dấu 25 năm thực thi Hiệp định Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ và hơn 3 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng mạnh, đạt gần 209,5 tỷ USD năm 2025 và khoảng 132,4 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, đưa Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn thứ 5 của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, trong khi doanh nghiệp trong nước chiếm tỷ trọng thấp, cho thấy nhu cầu cấp thiết về tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao khả năng tham gia trực tiếp vào chuỗi phân phối quốc tế.
Nhận diện các rào cản kỹ thuật và yêu cầu tuân thủ pháp lý
Bên cạnh tiềm năng tiêu dùng lớn từ thị trường hơn 335 triệu dân của Hoa Kỳ, các cơ quan chức năng nước này đang siết chặt quy định về an ninh kinh tế, xuất xứ và phòng vệ thương mại. Ông Đỗ Ngọc Hưng lưu ý doanh nghiệp cần theo dõi sát các cuộc điều tra theo Mục 301, quy định về lao động cưỡng bức với mức thuế bổ sung có thể lên đến 25%, cùng các yêu cầu kiểm soát chuỗi cung ứng. Hồ sơ xuất xứ và dữ liệu sản xuất theo từng lô hàng cần được số hóa và chuẩn bị đồng bộ ngay từ đầu để đáp ứng yêu cầu thẩm tra từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ.
Hàng hóa xuất khẩu sang Hoa Kỳ phải đối mặt với quy trình kiểm tra gắt gao về nguồn gốc xuất xứ và an ninh chuỗi cung ứng từ cơ quan hải quan sở tại. Ảnh: Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP)
Phân tích sâu về khía cạnh tài chính và pháp luật, bà Đinh Diệu Linh, Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Thuế SzBCPA tại Hoa Kỳ, cho biết nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt với áp lực chu kỳ thanh toán kéo dài từ 60 đến 120 ngày cùng các chi phí ngầm phát sinh. Đáng chú ý, cơ quan thuế Hoa Kỳ có thể áp dụng khấu lưu 30% doanh thu nộp lên Sở Thuế Liên bang nếu hồ sơ hợp đồng có thiếu sót, đồng thời các tiểu bang lớn đang siết chặt thu hồi thuế doanh thu. Các cá nhân hoặc tổ chức sở hữu từ 25% cổ phần doanh nghiệp tại Hoa Kỳ bắt buộc phải hoàn thành mẫu kê khai 5472 nhằm tránh các chế tài tài chính. Doanh nghiệp có thể vận dụng các công cụ như chiết khấu chứng từ qua ngân hàng, bảo hiểm tín dụng thương mại, hợp đồng kỳ hạn tỷ giá hoặc thành lập pháp nhân tại Hoa Kỳ để phục vụ các gói thầu lớn.
Giải pháp nâng cao nội lực và mở rộng chuỗi cung ứng
Chia sẻ tại hội thảo, ông Vũ Tú Thành, Phó Giám đốc điều hành khu vực, Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ – ASEAN, thông báo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ dự kiến mở văn phòng khu vực tại Hà Nội để trực tiếp hỗ trợ kiểm soát chất lượng và quy trình chứng nhận thực phẩm, nông sản, dược phẩm. Đối với lĩnh vực công nghệ, quy chuẩn theo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Hoa Kỳ đang mở ra dư địa cho doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành hàng công nghệ cao như thiết bị không người lái hoặc linh kiện hỗ trợ.
Về phương diện nhập khẩu máy móc, bà Ann Ha, Giám đốc Điều hành Defenova Global Connect LLC, đánh giá các lĩnh vực bán dẫn, thiết bị cơ khí, hàng không và nông nghiệp công nghệ cao từ Hoa Kỳ là nguồn lực then chốt giúp doanh nghiệp Việt rút ngắn khoảng cách năng suất và tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật.
Các chuyên gia đều cho rằng, để chinh phục thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp Việt phải chủ động nghiên cứu thị trường, tham gia hội chợ kết nối B2B, quản trị tài chính, chứng minh xuất xứ, kiểm soát chuỗi cung ứng và tuân thủ pháp luật. Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu về tính chủ động, minh bạch và chuyên nghiệp. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu, củng cố vị thế và thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam – Hoa Kỳ phát triển bền vững.
Ngọc Thảo