Thương mại điện tử trước yêu cầu mới về quản lý và phát triển bền vững
Thương mại điện tử (TMĐT) đang ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột của hệ thống phân phối hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và cải thiện trải nghiệm tiêu dùng. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực này cũng đặt ra những yêu cầu mới về quản lý, minh bạch và định hướng phát triển bền vững.
Trong bối cảnh kinh tế số tăng trưởng nhanh, để giúp cập nhật khung pháp lý mới, thúc đẩy thương mại điện tử (TMĐT) xanh, ngày 02/02/2026, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn “Toàn cảnh TMĐT: Nâng cao năng lực quản lý và định hướng phát triển bền vững” trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Thành phố Hà Nội. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư – Thương mại và Du lịch thành phố Cần Thơ và doanh nghiệp cùng tham dự diễn đàn.
Toàn cảnh Diễn đàn Thương mại điện tử 2026 với chủ đề “Nâng cao năng lực quản lý và định hướng phát triển bền vững”.
Thu hẹp khoảng cách vùng miền, bảo đảm phát triển đồng bộ
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, TMĐT đã trở thành kênh phân phối quan trọng, giúp kết nối trực tiếp doanh nghiệp với người tiêu dùng và mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam. Thời gian qua, TMĐT duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 25% mỗi năm. Riêng năm 2025, quy mô bán lẻ TMĐT ước đạt 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến.
Sự mở rộng nhanh và sâu của thị trường đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỷ cương pháp lý, minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tuân thủ pháp luật, nhằm bảo đảm TMĐT phát triển bền vững.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, đây là sự kiện bên lề chính thức của Hội chợ Mùa Xuân, được tổ chức ngay từ đầu năm 2026 nhằm kịp thời cập nhật, hướng dẫn và thống nhất triển khai các cơ chế, chính sách mới trước khi bước vào giai đoạn thực thi. Qua đó, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, giảm rủi ro và nâng cao chất lượng phát triển.
Ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công Thương, phát biểu khai mạc sự kiện.
Theo ông Hoàng Ninh, năm 2026 mang ý nghĩa bản lề đối với TMĐT khi Luật Thương mại điện tử bắt đầu đi vào thực thi, đồng thời là năm đầu triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 – 2030, hướng tới phát triển xanh, tuần hoàn và bền vững, gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức độ phát triển TMĐT giữa các địa phương còn chênh lệch đáng kể, nhất là giữa các đô thị lớn với khu vực miền núi, biên giới. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hạn chế về hạ tầng số, logistics, nguồn nhân lực và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Trên tinh thần đó, Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2026 của Chính phủ đã giao nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng và triển khai Kế hoạch tổng thể ứng dụng TMĐT tại khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027 – 2030, nhằm thu hẹp khoảng cách số, mở rộng cơ hội thị trường và bảo đảm TMĐT phát triển tổng thể, không để địa phương nào bị bỏ lại phía sau.
Hướng tới thương mại điện tử xanh, bền vững
Diễn đàn tập trung vào ba mục tiêu trọng tâm. Thứ nhất, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về TMĐT theo hướng hiện đại, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời thể hiện tinh thần đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân tham gia thị trường số.
Thứ hai, định hướng phát triển TMĐT xanh, bền vững gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng, thông qua tối ưu logistics, chuẩn hóa dữ liệu hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, giảm chi phí giao dịch và mở rộng thị trường ổn định, dài hạn.
Thứ ba, tăng cường kết nối giữa Trung ương – địa phương – doanh nghiệp – nền tảng, thiết lập cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin và đối thoại thường xuyên, kịp thời tiếp nhận kiến nghị và hỗ trợ triển khai TMĐT an toàn, hiệu quả.
Để Diễn đàn đạt hiệu quả thiết thực, ông Hoàng Ninh đề nghị các chuyên gia, diễn giả tập trung làm rõ các yêu cầu cốt lõi trong chính sách quản lý mới; chia sẻ định hướng, giải pháp phát triển TMĐT xanh, bền vững; đồng thời giới thiệu các mô hình hay, cách làm hiệu quả tại địa phương, đặc biệt là các sáng kiến phù hợp cho khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027 – 2030.
Bên cạnh việc giới thiệu những điểm mới trong công tác quản lý nhà nước, Diễn đàn còn chia sẻ các giải pháp ứng dụng TMĐT, kinh nghiệm thực tiễn từ địa phương, doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Qua đó, góp phần lan tỏa những mô hình hiệu quả, có thể áp dụng ngay trong thực tiễn.
Diễn đàn được kỳ vọng sẽ tạo ra không gian đối thoại thực chất giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và nền tảng, hướng tới thống nhất nhận thức và hành động, thúc đẩy thương mại điện tử Việt Nam phát triển an toàn, minh bạch và bền vững.
Ngọc Thảo